GÓP Ý
CHO VIỆC CẢI CÁCH TOÀN DIỆN NỀN GIÁO DỤC

Lâu nay ngành giáo dục thay sách đổi chương trình , cải tiến phương pháp giảng dạy, đề ra nhiều cuộc vận động ….song chất lượng còn nhiều vấn đề chưa được như ý . Để thay đổi toàn diện ngành giáo dục cần phải xem lại việc làm mà ngành giáo dục như lâu nay đã thực hiện đã “đúng bệnh” chưa ? Theo tôi cải cách giáo dục cần có những vấn đề sau ?
1, Triết lý giáo dục cần phải xem lại:
Lâu nay khi thì chúng ta thấy các nhà quản lý giáo dục hô hào “lấy trò làm trung tâm”, Khi thì nói “ Thầy chủ đạo trò chủ động”. lúc thì “Tiên học lễ hậu học văn”,nay thì”Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”….Chẳng biết cái nào mà lần. Tôi nghĩ rằng định hướng như vậy rất khó cho nhà trường. Nên chăng Nhà trường phải lấy mục đích là trồng người. Như Bác Hồ đã nói”Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Mọi vấn đề từ chương trình, phương pháp , sách giáo khoa, giáo dục ..đều xoay quang để trồng người.

2, Cần Phải thay đổi cơ chế quản lý cho các nhà trường theo cơ chế thị trường
Vấn đề cần phải cải cách ngay và vấn đề đầu tiên là thay đổi cơ chế quản lý của ngành , thay đổi cơ chế vận hành của các nhà trường. Từ năm 1986 kinh tế nước ta vận hành theo cơ chế thị trường trong khi đó ngành giáo dục vẫn giữ nguyên cơ chế quan liêu, mệnh lệnh, hành chính bao cấp. Nếu như kinh tế là “hạ tầng kiến trúc” thì “Thượng tầng kiến trúc” sẽ là giáo dục hai vấn đề này phải đồng bộ với nhau nhưng ở nước ta hai vấn đề này lại vận hành trái ngược nhau. Hệ lụy xẩy ra là: Lương thầy giỏi cào bằng thầy kém, đã vào được biên chế là yên tâm suốt đời không cần phấn đấu, nhà nước muốn họ ra khỏi ngành phải cho chế độ ( Về hưu trước tuổi lại phải đền bù tiền – chẳng khác gì thưởng cho họ). …. Với cơ chế vận hành quan liêu, bao cấp này này đã xóa bỏ động lực người lao động( Người thầy). Hiệu trưởng không được trực tiếp tuyển giáo viên, nhân viên và cũng chẳng có quyền đuổi họ dù là một nhân viên văn thư bình thường. Hiệu trưởng muốn cải tiến quản lý thì cấp trên hỏi ai cho phép? văn bản đâu?. ….
Năm 1986 khi nông dân được thực sự làm chủ trên mảnh ruộng của mình dù vẫn công nghệ “con trâu đi trước cái cày theo sau” vẫn cày cấy trên mảnh ruộng cha ông để lại từ ngàn đời nay nhưng khi được làm chủ thực sự họ đã sản xuất dủ ăn và xuất khẩu gạo nhất nhì thế giới.
Nếu như các nhà trường cũng được tự chủ như người nông dân kia. Hiệu trưởng được trả lương theo năng lực của giáo viên( Dạy lớp cao, môn khó thì lương cao và ngược lại môn dễ lớp thấp thì lương thấp) , xóa bỏ hết biên chế chỉ có giáo viên hợp đồng….., tôi tin chắc rằng chưa cần thay sách đổi chương trình chất lượng cũng đã tốt rồi.
Một ví dụ sinh động là tại sao cũng là thầy và trò ấy khi dạy trên trường thì người thầy giảng dạy chất lượng chưa tốt, chưa tích cực bằng khi dạy thêm ở nhà. Rõ ràng cơ chế quản lý cũ kỹ của ngành giáo dục đã bóp chết động lực của người dạy. Chính vì vậy đổi mới ngành giáo dục phải bắt đầu từ đổi mới cơ chế vận hành của nhà trường đó là : “Vận hành theo cơ chế thị trường”
3, Xây dựng đội ngũ nhà giáo xứng tầm nhiệm vụ :
Không thầy đố mầy làm nên, nói gì thì nói thầy giáo vẫn là người quyết định chất lượng trò, nhất là đối với trò phổ thông. Thầy kém không thể có trò giỏi. Hiện tại người giáo viên có thu nhập thấp so với các nghành khác nên không thể thu hút người giỏi vào sư phạm. Vì vậy nhà nước nên có chính sách về lương để có sinh viên giỏi vào sư phạm. Hiện tại điểm chuẩn vào trường sư phạm chỉ 13-14 điểm ( Bằng điểm sàn). Thật là lo lắng
4, Giáo dục phổ thông nên chỉ có 10 năm
Giáo dục phổ thông nên cung cấp những kiến thức phổ thông nhất để chương trình chỉ gói gọn lại trong 10 năm ( cấp I:4 năm , Cấp II:3 năm, Cấp III: 3 năm). Như hiện nay là quá dài (12 năm), lãng phí thời gian và tiền của.
5, Thay sách giáo khoa nên trên cơ sở sách cũ mà điều chỉnh
Khi thay sách giáo khoa nên dựa trên cơ sở sách cũ mà điều chỉnh lại vì đó là kiến thức của nhân loại đã được kiểm nghiệm qua hàng trăm năm